කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනය

කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනය යනු ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ මාර්ගයෙන් ශාක කොටස් හා සත්ව අපද්‍රවය දිරාපත් කිරීම මඟින් හියුමස් වැනි සරල කාබනික ද්‍රව්‍ය නිපදවා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියයි.වාණිජ වටිනාකමක් ඇති ප්‍රධාන කාබනික පොහොර ලෙස කොම්පෝස්ට් හැඳින්විය හැක.කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනය පරිසරයට,සමාජයට හා කෘෂි කර්මාන්තයට ප්‍රයෝජන ගණනාවක් ලබා දෙන ක්‍රියාවලියකි.කොම්පෝස්ට් පොහොරක් ලෙස නිපදවනු  ලැබූවද එමඟින් පරිසරයට සිදුවන මෙහෙයද සුළුප‍ටු නොවේ.නාගරික පරිසරයකදී මෙය අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණයට බෙහෙවින් උපකාරි වේ.අපද්‍රව්‍ය ක්‍රමවත්ව කළමනාකරණය කරන  ක්‍රමවේදයක් ලෙස කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනය හැදින්විය හැක.කොම්පෝස්ට් පොහොර ලෝකයේ පැරණිම පොහොරක් ලෙස හැදින්විය හැකිය.වෙනත් කාබනික අපද්‍රව්‍ය මෙන් නොව එහි සුවිශේෂි ලක්ෂණ ගණනාවක් දක්නට ලැබේ.

කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනයෙන් පරිසරයට ඇති වාසි

අපද්‍රව්‍ය නිසි කළමනාකරනයකට අවස්ථාවක් උදා වීම.
අපද්‍රව්‍යවල අන්තර්ගත රෝගකාරක හා වල් පැළෑටි බීජ විනාශ වීම.
පරිසරය පිරිසිදුව තබාගැනීමට හැකි වීම.
පරිසරය හා භූගත ජලය දූෂණය අවම වීම.

 
කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනයෙන් සමාජයට ඇති වාසි
  • ‍රැකියා අවස්ථා වැඩි වීම.
  • අපද්‍රව්‍ය සඳහා වාණිජමය වටිනාකමක් ලැබීම.
  • වාණිජ කර්මාන්තයක් බිහි වීම.
  • කොම්පෝස්ට් යෙදීමෙන් රසායනික පොහොර අඩුකර යෙදිය හැකි නිසා විදේශ විනිමය ඉතිරි කරගත හැකි වීම.
කොම්පෝස්ට් නිෂ්පාදනය හා භාවිතයෙන් කෘෂිකර්මාන්තයට ඇති වාසි
  • පසේ සාරවත් බව වැඩි වීම.
  • සාර්ථක බෝග වර්ධනය
  • බෝග අස්වැන්නක් වැඩි වීම.
  • කෘෂිකර්මාන්තය ආර්ථික වාසිදායක වීම.
  • වෙනත් කාබනික අපද්‍රව්‍ය හා සැසදීමේදී පසට පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ඉක්මනින් ලබාදීමේ හැකියාව.
  • කොම්පෝස්ට් මඟින් ශාක පෝෂක සමතුලිතව ලබාදීමේ හැකියාව.
  • රසායනික පොහොර වල කාර්යක්ෂමතාවය වැඩි කිරීම.
  • පසේ රසායනික, භෞතික හා ජීව විද්‍යාත්මක ලක්ෂණ දියුණු වීම.
  • බෝග අවශේෂ හා වෙනත් අපද්‍රව්‍ය නිසිපරිදි කළමනාකරණය කිරීමෙන් බෝගවල රෝග හා පළිබෝධ හානි අවම වීම.
  • පසේ සෝදා පාළුව අවම වීම.
  • පාංශු ජීවීන් වන ගැඩවිලුන් හා වෙනත් ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ගේ ගහනය වැඩි වීම.
 
කොම්පෝස්ට් පොහොර වල වැදගත්කම
  • කොම්පෝස්ට් නිපදවීමට භාවිතාකල අමුද්‍රව්‍ය මෙන් නොව හොඳින් දිරාපත් වූ තත්ත්වයේ පැවතීම.
  • කොම්පෝස්ට් හි අන්තර්ගත පොෂ්‍ය පදාර්ථ සැලකිය යුතු ලෙස ද්‍රාව්‍ය තත්වයේ පැවතීම.
  • කොම්පෝස්ට් හි අන්තර්ගත පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ඉක්මනින් හා පහසුවෙන් බෝගවලට උරාගත හැකි වීම.
  • කාබනික අමුද්‍රව්‍යවලට වඩා කොම්පෝස්ට් සඳහා බෝග ඉක්මනින් ප්‍රතිචාර දැක්වීම.
  • නිපදවාගත් කොම්පෝස්ට් අමුද්‍රව්‍යවලට වඩා අඩු පරිමාවකින් යුක්ත වීම.
  • අමුද්‍රව්‍ය ගණනාවක් භාවිතාකර ඇති නිසා කොම්පෝස්ට් වැඩි පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ප්‍රමාණයක් අන්තර්ගතවීම.
  • දිරාපත් නොවූ අමුද්‍රව්‍ය මෙන් නොව කොම්පෝස්ට් වගාවකට යෙදීම පහසු වීම.
  • පරිමාව අඩුවීම නිසා ගබඩා කිරීමේ පහසුව.
  • සමහර කාබනික අපද්‍රව්‍ය මෙන් විවිධ හානි දක්නට නොලැබීම.(උදා:තණකොළ හා ගොම වැනි දෑ දැමීමෙන් වල් ඇට පැළවීම හා කුකුල් පොහොරවල දක්නට ලැබෙන සැර බව නිසා පැළ පිච්චීම වැනි දෑ සිදු නොවීම.)
  • වාණිජ වටිනාකමක් තිබීම.
  • වෙනත් කාබනික පොහොර මෙන් මූලික පොහොර ලෙස පමණක් නොව බෝගයක වර්ධක අවස්ථාවේදී පවා මතුපිට පොහොරක් ලෙස යෙදීමට හැකි වීම.
කොම්පෝස්ට් හි සුවිශේෂි ලක්ෂණ
  • කාබනික පොහොර අතුරින් බෝගවලට වඩාත්ම සුදුසු පොහොරක් වීම.
  • සමතුලිත හා වැඩි පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ප්‍රමාණයක් අඩංගු කොම්පෝස්ට් පොහොර නිපදවා ගැනීමේ හැකියාව.
  • බෝග වගාවට උපකාර වන විවිධ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් අන්තර්ගත වීම.
  • වාණිජව නිෂ්පාදනය කරනු ලබන නිසා අවශ්‍ය ප්‍රමාණ සපයා ගැනීමේ පහසුව.
  • සමාජයේ බොහෝ දෙනා වැඩි කැමැත්තක් දක්වන කාබනික පොහොර වීම.
  • ප්‍රමිතියෙන් යුක්තව කොම්පෝස්ට් නිපදවීමේ හැකියාව.
  • බොහෝ දෙනා හට සිත්ගන්නා සුළු පැහැයකින් යුක්ත වීම.
  • කුඩක් ලෙස හෝ කුඩා කැබැලි ලෙස පැවතීම නිසා යෙදීමට හා පරිහරණයට පහසු වීම.
  • පෝෂ්‍ය පදාර්ථ අවශ්‍ය ප්‍රමාණ අන්තර්ගත කොම්පෝස්ට් නිපදවා ගැනීමේ හැකියාව.
  • පෝෂ්‍ය පදාර්ථ සියල්ලම පාහේ පහසුවෙන් සැපයීමේ හැකියාව.
  • සත්ත්ව පොහොර මෙන් දුඟඳක් නොතිබීම