ජාතික මිරිස් නිෂ්පාදන වැඩසටහන

ශ්‍රි ලාංකීය ජනතාවට නැතිවම බැරි කුළු බඩුවක් වන මිරිස් කැප්සිකම් ඇනම් (capcicum annum) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ. මෙය සොලනේසියේ (Solanaceae) කුලයට අයත් බෝගයකි.

වර්තමානයේ ශ්‍රි ලංකාවට අවශ්‍ය වියළි මිරිස් ප්‍රමාණය මෙට්‍රික් ටොන් 60,000 කි. අමු මිරිස් අවශ්‍යතාවය මෙ. ටො. 63,000 කි. 2015 වර්ෂයේ වියළි මිරිස් මෙ. ටො. 49,928 ක් ආනයනය කල අතර, ඒ සඳහා රු:මි: 10,543 ක්ද, 2016 වර්ෂයේ වියළි මිරිස් මෙ. ටො. 51,018 ක් ආනයනය කිරීම සඳහා රු: මි: 13,477 ක විදේශ විනිමයක් වැය කිරීමට රජයට සිදු විය. (ශ්‍රි ලංකා රේගු - සංඛ්‍යා ලේඛණ වාර්තාව)

හැත්තෑව, අසූව දශක වල ශ්‍රි ලංකාව වියළි මිරිස් වලින් ස්වයං පෝෂණය වී තිබූ අතර, මිරිස් කොල කොඩවීමේ රෝග සංකීර්ණය මිරිස් බෝගයට වැලඳීමත් සමගම මිරිස් වගාවේ අස්වැන්න අඩුවීමත්, නිෂ්පාදන වියදම වැඩිවීමත් යන කරුණු නිසා ගොවීන් මිරිස් වගාවෙන් ඈත් විය.

සංඛ්‍යා ලේඛණ දත්ත අනුව, 1977 වර්ෂයේ හෙක්ටයාර 43,854 ක මිරිස් වගා කර ඇත. එම වර්ෂයේ වියළි මිරිස් මෙ. ටො. 33,000 ක පමණ නිෂ්පාදනය කර ඇත. 1986 වර්ෂයේ හෙක්ටයාර 37,000 ක පමණ මිරිස් වගා කර වියළි මිරිස් මෙ. ටො. 44,400 ක් නිපදවා ඇත. වර්තමානය වන විට වාර්ෂිකව හෙක්ටයාර 15,000 ක පමණ මිරිස් වගා කෙරේ.

වර්තමානය වන විට මිරිස් වගාවේ සාමාන්‍ය අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට අමු මිරිස් මෙ. ටො. 5.2 ක් වන නමුත්, පර්යේෂණ දත්ත අනුව, හෙක්ටයාරයකට අමු මිරිස් මෙ. ටො. 12 - 15 ක් ලබා ගත හැකි බව පෙන්වා දී ඇත. ශෂ්‍ය විද්‍යාත්මක පිළිවෙත් අනුව නියමාකාරයෙන් වගාව කිරීමෙන් මෙම අස්වනු ලබා ගත හැකි බව පෙනී ගොස් ඇත.

මිරිස් වගාව නැවත දියුණු කිරීමට ජාතික ආහාර නිෂ්පාදන වැඩසටහන 2016 - 2018 යටතේ රජය නැවත ගොවීන්ට පහසුකම් ලබා දී ඇත. මෙම වැඩපිළිවෙලින් වියළි මිරිස් ආනයනය අඩු කිරීමටත් අමු මිරිස් වලින් රට ස්වයං පෝෂණය කිරීමටත් අපේක්ෂා කෙරේ.

කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ බීජ හා රෝපණ ද්‍රව්‍ය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයෙන් වාර්ෂිකව දේශීය මිරිස් බීජ කි. ග්‍රෑ. 7,000 - 9,000 ක් අතර ප්‍රමාණයක් නිෂ්පාදනය කරයි. මෙම බීජ නිෂ්පාදනය සිදු කරන්නේ බීජ හා රෝපණ ද්‍රව්‍ය සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයෙන් තෝරා ගන්නා ලද ගොවීන් කණ්ඩායමකිනි. මේවා මිරිස් බීජ ගම්මාන වශයෙන් ස්ථාපිත කර ඇත. මෙම බීජ ගම්මාන වලින් කහල්ල මිරිස් ගම්මානය මිරිස් බීජ නිෂ්පාදනයට වැඩි දායකත්වයක් ලබා දේ. කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවෙන් හඳුන්වා දී තිබූ MI 1, MI 2, KA 2, ගල්කිරියාගම මිරිස් වැනි වර්ග වලට අමතරව මෑතකදී ඉහල අස්වනු ලබා දෙන MICH 3 මිරිස් ප්‍රභේදයක්ද මහඉලුප්පල්ලම ක්ෂේත්‍ර බෝග සංවර්ධන ආයතනයෙන් හඳුන්වා දී ඇත. මීට අමතරව, වැඩි අස්වැන්නක් දෙන දෙමුහුම් ප්‍රභේදයක් වන MIHY 1 මිරිස් ප්‍රභේදයක්ද එම ආයතනයෙන් පළමු වරට හඳුන්වා දී ඇත. මෙම දේශීය දෙමුහුම් මිරිස් වර්ගයෙන් හෙක්ටයාර 01 කට අමු මිරිස් මෙ. ටො. 30 ක් පමණ ලබා ගත හැකි බව පර්යේෂණ වලින් ඔප්පු වී ඇත. මෙම මිරිස් වර්ගයෙන්ම උතුරු ප්‍රදේශයේ හෙක්ටයාරයකට අමු මිරිස් මෙ. ටො. 60 ක අස්වැන්නක් වාර්තා වී ඇත. මෙය රටට සුභදායක බලාපොරොත්තුවකි. මේ මගින් රටේ මිරිස් නිෂ්පාදනය වැඩි කිරීමේ බලාපොරොත්තු දල්වා ගත හැක.

ජාතික මිරිස් නිෂ්පාදන වැඩසටහන යටතේ මිරිස් වගාවෙන් වැඩි අස්වැන්නක් ලබා ගැනීමටත්, අවාරයේ මිරිස් වගා කිරීමටත් බලාපොරොත්තු වන අතර, ඒ සඳහා ගොවීන් දිරිමත් කිරීම සඳහා අවශ්‍ය යෙදවුම් ලබාදීමට සැළසුම් කර ඇත.

2015 වර්ෂයේදී කෘෂි ලිං 51ක්, අස්වනු වැඩි කිරීමේ ක්ෂේත්‍ර ආදර්ශන 04 ක් ලබා දුන් අතර, ගොවීන් හා නිළධාරීන් 1,527 ක් මිරිස් වගාවේ නව තාක්ෂණය පිළිබඳව පුහුණු කරන ලදී. මීට අමතරව තවාන් තැටි 3,124 ක් ලබා දෙන ලදී. 2015 වර්ෂයේ ව්‍යාපෘතියෙන් රු: මි: 6.455 ක් වැය කරන ලදී.

2016 වර්ෂයේ කෘෂි ලිං 622 ක්, ජල පොම්ප 1008 ක්, ක්ෂුද්‍ර ජල සම්පාදන පද්ධති (අක්. ¼, ½ ) 495 ක්, බලවේග දියර ඉසින යන්ත්‍ර 34, මිරිස් ඇඹරුම් යන්ත්‍ර 15, වැසි ආවරණ 51, තවාන් තැටි 12,500 ක්, මිරිස් ගම්මාන 10 ක්, මිරිස් වේලීම සඳහා වූ කමත් අතුරන 85 ක් හා මාධ්‍ය වැඩසටහන් පවත්වන ලදී. මේ සඳහා කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය යටතේ රු: මි: 116. 90 ක මුදලක් වැය කෙරුනි.

2017 වර්ෂයයේදී හෙක්ටයාර 500 ක් අලුතින් වගා කිරීමේ ඉලක්ක සහිතව නව ගොවීන් මිරිස් වගාවට යොමු කර ගැනීමේ අරමුණ සඳහා එම ගොවීන්ගේ ඉඩම් සී සෑම සඳහා 50% රජයේ දායකත්වය යටතේ හෙක්ටයාරයකට රු:10,000.00 ක් ගෙවීමටත්, ඔවුන්ට අවශ්‍ය මිරිස් බීජ 50% ක් නොමිලේ ලබා දීමට හා මිරිස් කොල කොඩවීමේ රෝග සංකීර්ණය පාලනය කිරීමට ආදර්ශන හා නිළධාරීන් හා ගොවීන් දැනුවත් කිරීමට ප්‍රතිපාදන ලැබී ඇත. මීට අමතරව, ගෙවතු වගාව ප්‍රචලිත කිරීමට පොලිතින් වගා මළු 583,000 ක් 50% ගොවි දායකත්වය යටතේ ගෙවතු වලට ලබා දීමට බලාපොරොත්තු වේ. වගා මල්ලකින් එක් කන්නයකට (මාස 05 කින්) අමු මිරිස් ග්‍රෑ. 750 ක් ලබා ගත හැකි බව ඔප්පු වී ඇත. ඒ අනුව, වගා මල්ලකින් වර්ෂයකට (කන්න 02 කින්) අමු මිරිස් කි. ග්‍රෑ. 1 ½ - 02 ක් ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කෙරේ.

මීට අමතරව, ගොවීන් හා නිළධාරීන් පුහුණු කිරීමටත්, දේශීය දෙමුහුම් මිරිස් ප්‍රභේද ප්‍රචලිත කිරීමටත්, මිරිස් ගොවීන්ගේ සාමාන්‍ය අමු මිරිස් අස්වැන්න හෙක්ටයාරයකට මෙ. ටො. 5.2 සිට මෙ. ටො. 08 දක්වා ලබා ගැනීමටත් සැලසුම් කර ඇත. 2017 වර්ෂය සඳහා රු: මි: 11.8 ක් වෙන් කර ඇත.

කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවෙන් ලබා දී ඇති උපදෙස් නිවැරදිව පිළිපැදීමෙන් මිරිස් වගාවේ අස්වැන්න වැඩි කර ගත හැකි බව අපගේ විශ්වාසයයි.