නමිනං

නමිනං (Nam-nam)





Order : Fabales
Family : Fabaceae
Genus : Cynometra L.
Species : Cynometra cauliflora L.


ශ්‍රි ලංකාවේ තෙත් හා අතරමැදි කලාපයේ බොහෝ ගෙවතු වලට අනිවාර්යයෙන්ම ඇතුලත් වූ පලතුරක් වන නමිනං යනු මැලේසියාවට ආවේනික පලතුරු ශාකයකි. නමිනං බොහෝවිට වියළි කලාපය ආදී අනෙකුත් පළාත් වලට ආගන්තුක පලතුරකි. මේ අනුව වෙළදපොලටද ඉදිරිපත් නොකර අපතේ යන රසවත් නමිනං අනෙකුත් පළාත් වල ජනයාටද රස විදීමට අවස්ථාවක් සලසා දෙන්නේ නම් මෙහි ආර්ථික වටිනාකම වැඩි වනු ඇත.

නමිනං පුෂ්පය














මෙම ශාකය අඩි 5-12 ක් පමණ උසට වැඩෙන්නා වූ සාමාන්‍යයෙන් පඳුරු ආකාර කුඩා ශාකයකි. අතු පතර විහිදී වැඩෙන ඝණ වියනකින් සමන්විත වේ. නමිනං වල විශේෂිතම ලක්ෂණය වන්නේ කදෙහි පොකුරු වශයෙන් පහලට එල්ලෙමින් හට ගන්නා මල් හා ගෙඩිය. නමිනං ගෙඩිය බොහෝ දුරට බෝංචි ඇටයක් හැඩැතිය (Kidney Shaped) බෝංචි කුලයේ ශාකයක් වුවද නමිනං ගෙඩිය පහසුවෙන් විවෘත කළ නොහැකිය. එහෙත් එහි පියලි කළ හැකි බව දැක්වෙන පැහැදිලි රේඛා ගෙඩිය වටා පිහිටා ඇත. නමිනං ගෙඩියේ මතුපිට රැුලි ආකාර වන අතර රළුය. ගෙඩියේ පිටත දුඹුරු කොළ හෝ කහ දුඹුරු පැහැති වන අතර, මදය බොහෝවිට කහ පැහැයට හුරු ක්‍රීම් පැහැතිය.

නමිනං ඵලය



















ඉදුණු විට යුෂ සහිත මෘදු මදය ඇඹුල් සහ පැණි රස එක් වූ නමිනං වලටම ආවේනිකවූ මිහිරි රසයකින් යුක්තය. නොපැසුණු ගෙඩි ඇඹුල් සහ කහට රසයකින් යුක්තය. නමිනං ගෙඩියක් සෙ.මී. 3-10 ක් පමණ දිගැති උපරිම පළල සෙ.මී. 2-6 ක් පමණ වන හා ඝණකම සෙ.මී. 1-4 ක් පමණ වේ. ඵලයේ ඇතුලත එහි හැඩයට බොහෝ සමානවූ පැතැලි බීජ එකක් දක්නට ඇත. මෙම ශාකය දේශීයව ස්වාභාවිකව වැඩෙනු දක්නට නොමැති අතර ගෙවතු වල වගා කළ තනි ශාක හෝ ශාක කිහිපයක් ලෙස දක්නට ඇත.නමිනං බහුලව බීජ මගින් ප්‍රචාරණය කරනු ලබයි. එහෙත් මෙය වර්ධක ප්‍රචාරණයක් මගින්ද ප්‍රචාරණය කළ හැකි බවට සොයාගෙන ඇත. බීජ මාස 03 ක පමණ සුප්තතාවයක් පෙන්නුම් කරන අතර, බීජ පැළ ඉතා සෙමින් වර්ධනය වේ. ඵල හට ගැනිම සඳහා බීජ පැළ වලට මේ අනුව වසර 06 ක් පමණ කාලයක් ගතවේ. නමිනං බඳුන් වගාව සඳහාද භාවිතා කළ හැකි පලතුරු ශාකයකි.

භාවිත
ඉදුණු නමිනං කෙලින්ම ආහාරයට ගත හැකි රසවත් නැවුම් පලතුරකි. මේවා පලතුරු සලාද සඳහා භාවිතා කළ හැකි බවටත්, මිරිස් කුඩු ආදී කුළු බඩු භාවිතා කරමින් විශේෂ සලාද හෝ සම්බල සෑදිය හැකි බවටත් වාර්තා ඇත. නමිනං වැදගත් ගුණාංගයන්ගෙන් සමන්විත බවත් විශේෂයෙන්ම රුව රැකදෙන හා පිළිකා මර්දනය කරන ප්‍රතිඔක්සිකාරක බහුලව අඩංගු බවටත් සඳහන් වේ. ඉන්දියාව මෙම බීජ වලින් නිස්සාරණය කරගනු ලබන තෙල් වලින් සමේ රෝග සඳහා පර ප්‍රතිකාර කිරීමට ඖෂධ නිෂ්පාදනය කරනු ලබන බවද වාර්තා වේ. එමෙන්ම ගෙවත්ත අලංකාර කර ගැනීම හා සෙවණ සඳහාද එක් කර ගත හැකි ප්‍රියමනාප ශාකයකි.